![\"Pow\u00f3d\u017a](\"http:\/\/pl.citizensclimatelobby.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/powodz-bogatynia-2010.jpg\")
<\/p>\nModel paternalistyczny w\u00a0relacji lekarz – pacjent, kt\u00f3ry\u00a0zak\u0142ada, \u017ce\u00a0chorzy powinni by\u0107 chronieni przed\u00a0prawd\u0105 o\u00a0swoich zagra\u017caj\u0105cych \u017cyciu chorobach, zosta\u0142 mocno skrytykowany i\u00a0porzucony p\u00f3\u0142 wieku temu, bo\u00a0traktowa\u0142 ludzi, jakby\u00a0byli dzie\u0107mi. Sugerowa\u0142, \u017ce\u00a0lekarze wiedz\u0105 lepiej, co\u00a0pacjenci mog\u0105 us\u0142ysze\u0107. Utajnianie informacji sta\u0142o na\u00a0przeszkodzie w\u00a0podejmowaniu \u015bwiadomych decyzji. Podobny paternalizm obserwujemy w\u00a0informowaniu spo\u0142ecze\u0144stwa o\u00a0kryzysie klimatycznym. Ludzie powinni zna\u0107 prawd\u0119.<\/p>\n
M\u00f3wienie z\u0142ych wie\u015bci jest trudne i\u00a0powinno by\u0107 dwustopniowe. Powinni\u015bmy przekaza\u0107 rzetelne informacje i\u00a0zach\u0119ci\u0107 do\u00a0podj\u0119cia dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re\u00a0pomog\u0105 zmieni\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107 na\u00a0lepsz\u0105. Mo\u017cemy zapobiec i\u00a0poradzi\u0107 sobie z\u00a0najgorszymi skutkami globalnego ocieplenia, je\u015bli\u00a0tylko wystarczaj\u0105co zechcemy.<\/p>\n
Wszystkie fizyczne nast\u0119pstwa zmian klimatu, te\u00a0dotykaj\u0105ce nas bezpo\u015brednio i\u00a0po\u015brednio, wszystkie straty, obra\u017cenia, choroby i\u00a0przemieszczenia nios\u0105 ze\u00a0sob\u0105 nieroz\u0142\u0105czn\u0105 op\u0142at\u0119 emocjonaln\u0105, kt\u00f3ra\u00a0powinna by\u0107 uwzgl\u0119dniona, kiedy\u00a0rozwa\u017camy zdrowie umys\u0142owe i\u00a0psychospo\u0142eczne skutki globalnego ocieplenia.<\/p>\n
W tym artykule zawarto kr\u00f3tkie przybli\u017cenie r\u00f3\u017cnych temat\u00f3w, kt\u00f3re\u00a0s\u0105\u00a0cz\u0119sto przeoczane i\u00a0nios\u0105 ze\u00a0sob\u0105 najwi\u0119ksze brzemi\u0119, zaczynaj\u0105c od psychologicznych wp\u0142yw\u00f3w, dla\u00a0kt\u00f3rych mamy dane naukowe, przechodz\u0105c p\u00f3\u017aniej do\u00a0obszar\u00f3w, w\u00a0kt\u00f3rych ci\u0119\u017cko przeprowadzi\u0107 pomiary. Zwa\u017caj\u0105c na istot\u0119 danych, nie\u00a0mo\u017cemy zgubi\u0107\u00a0si\u0119 w\u00a0ich nat\u0142oku kosztem wywo\u0142ywania emocji, bo\u00a0emocje s\u0105 si\u0142\u0105, kt\u00f3ra\u00a0pobudza ludzi do\u00a0dzia\u0142ania.<\/p>\n
<\/p>\n
Fale upa\u0142\u00f3w, nawa\u0142nice, po\u017cary i\u00a0powodzie s\u0105 coraz bardziej intensywne i\u00a0cz\u0119stsze. W ostatnich dwudziestu latach ekstremalne zjawiska pogodowe zrani\u0142y, przemie\u015bci\u0142y lub\u00a0spowodowa\u0142y nag\u0142y wypadek 4 miliard\u00f3w ludzi. P\u00f3\u0142 miliona zmar\u0142o.<\/p>\n
21 lipca 2016 roku w Kuwejcie zanotowano temperatur\u0119 54 stopnie Celsjusza – rekord \u015bwiata. 15 z 16 najcieplejszych lat w\u00a0historii pomiar\u00f3w wyst\u0105pi\u0142o po\u00a0roku 2001. Naukowcy zbadali wp\u0142yw temperatury na agresj\u0119. Dla\u00a0ka\u017cdego standardowego odchylenia wzrostu temperatury i\u00a0opad\u00f3w mo\u017cemy oczekiwa\u0107 4% wzrostu konflikt\u00f3w mi\u0119dzy pojedynczymi lud\u017ami i\u00a014% wzrost konflikt\u00f3w pomi\u0119dzy grupami. Te wyniki bada\u0144 aplikuj\u0105\u00a0si\u0119 do\u00a0wszystkich grup etnicznych i\u00a0wszystkich region\u00f3w \u015bwiata. W zwi\u0105zku z\u00a0tym oczekujemy wi\u0119cej napad\u00f3w, morderstw, samob\u00f3jstw i\u00a0wzrost zamieszek na\u00a0ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n
Powodzie s\u0105 odpowiedzialne za\u00a0po\u0142ow\u0119 katastrof zwi\u0105zanych z\u00a0ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi. Bakterie, wirusy, paso\u017cyty, chemikalia, ludzkie i\u00a0zwierz\u0119ce odpady mieszaj\u0105\u00a0si\u0119 z\u00a0wod\u0105 i\u00a0przenosz\u0105 razem z\u00a0powodzi\u0105. Mieszka\u0144cy zalanych teren\u00f3w s\u0105 wystawieni na\u00a0dzia\u0142anie tych patogen\u00f3w w\u00a0trakcie kontaktu z\u00a0wod\u0105, jak\u00a0i\u00a0po jej\u00a0wyschni\u0119ciu. Bezpo\u015brednie zagro\u017cenie mo\u017ce nie\u00a0by\u0107 widoczne, ale\u00a0choroby mog\u0105 pojawia\u0107\u00a0si\u0119 z\u00a0biegiem lat.<\/p>\n
Kiedy Tw\u00f3j dom sp\u0142onie, zostanie zalany lub\u00a0zdmuchni\u0119ty, kiedy\u00a0stracisz swoje dobra, zwierz\u0119ta, rodzin\u0119, kiedy\u00a0widzisz obra\u017cenia, choroby i\u00a0\u015bmier\u0107, miks strachu, z\u0142o\u015bci i\u00a0smutku mo\u017ce \u0142atwo przekroczy\u0107 nasz pr\u00f3g wytrzyma\u0142o\u015bci. W\u00a0tych sytuacjach psychiatrzy obserwuj\u0105 wachlarz powsta\u0142ych zaburze\u0144 psychicznych, w\u0142\u0105czaj\u0105c\u00a0powa\u017cn\u0105 depresj\u0119, l\u0119ki, zesp\u00f3\u0142 stresu pourazowego, bezsenno\u015b\u0107, wzrost nadu\u017cycia narkotyk\u00f3w i\u00a0alkoholu. Rodzinny stres prowadzi do\u00a0przemocy domowej, g\u0142\u00f3wnie przeciwko kobietom, a\u00a0w\u00a0tym przemoc wobec dzieci.<\/p>\n
Niekt\u00f3rzy z\u00a0nas maj\u0105 szcz\u0119\u015bcie mieszka\u0107 z\u00a0dala od\u00a0tych tragedii, ale\u00a0nie\u00a0jeste\u015bmy ro\u015blinami doniczkowymi. Nasza psychika jest pe\u0142na blizn po\u00a0widokach jak\u00a0inni ton\u0105, p\u0142on\u0105 lub\u00a0umieraj\u0105 z\u00a0g\u0142odu.<\/p>\n
Wyj\u0105tkowo dotkliwe susze z\u00a0trwale wysokich temperatur powoduj\u0105 samob\u00f3jstwa rolnik\u00f3w w\u00a0Indiach, Australii, Afryce. Prowadz\u0105 do\u00a0racjonowania i\u00a0walki o\u00a0wod\u0119 w\u00a0Stanach Zjednoczonych. Przy\u00a0utrzymuj\u0105cej\u00a0si\u0119 wysokiej temperaturze i\u00a0ci\u0105gle powi\u0119kszaj\u0105cym\u00a0si\u0119 obszarem pustynnym \u015arodkowy Wsch\u00f3d mo\u017ce by\u0107 niezamieszkalny do\u00a0ko\u0144ca tego wieku.<\/p>\n
Wybrze\u017ca na\u00a0ca\u0142ym \u015bwiecie s\u0105 r\u00f3wnie\u017c zagro\u017cone. Wed\u0142ug Jima Hansena bez gwa\u0142townego ograniczenia emisji gaz\u00f3w cieplarnianych poziom morza prawdopodobnie podniesie si\u0119 o\u00a03-4 metry w\u00a0najbli\u017cszych 50 latach. Cz\u0119\u015b\u0107 naszych nadmorskich rejon\u00f3w b\u0119dzie nadal wystawa\u0107 nad\u00a0wod\u0105, ale\u00a0nie\u00a0b\u0119dzie si\u0119 da\u0142o tam mieszka\u0107. Narody ma\u0142ych wysp znikn\u0105 z\u00a0map.<\/p>\n
Zanieczyszczenie powietrza jest\u00a0g\u0142\u00f3wnie spowodowane spalaniem paliw kopalnych. Wy\u017csze temperatury przyspieszaj\u0105 zachodz\u0105ce reakcje chemiczne. Zanieczyszczone powietrze jest powi\u0105zane z\u00a0astm\u0105, rakiem p\u0142uc, w\u0105troby, chorobami uk\u0142adu oddechowego, chorobami serca, zmianami DNA, zw\u0119\u017ceniem t\u0119tnic wie\u0144cowych, zawa\u0142ami serca, migotaniem przedsionk\u00f3w, do\u017cywotnim zmniejszeniem wydolno\u015bci p\u0142uc, autyzmem, chorobami uk\u0142adu odporno\u015bciowego jak\u00a0r\u00f3wnie\u017c powoduje stan zapalny kom\u00f3rek m\u00f3zgowych. Podczas oddychania py\u0142 wielko\u015bci poni\u017cej jednego mikrona przenika z\u00a0nosa bezpo\u015brednio do\u00a0m\u00f3zgu powoduj\u0105c zapalne procesy powi\u0105zane z\u00a0ot\u0119pieniem, Parkinsonem i\u00a0stwardnieniem zanikowym bocznym. Jak du\u017co drobnych py\u0142\u00f3w jest w\u00a0powietrzu? Nie ma dok\u0142adnych danych pomiarowych jak\u00a0i\u00a0regulacji dla\u00a0cz\u0105stek tej wielko\u015bci. Wiadomo, \u017ce\u00a0stanowi\u0105 znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zanieczyszcze\u0144 powietrza i\u00a0uwa\u017ca si\u0119, \u017ce\u00a0s\u0105\u00a0bardziej szkodliwe dla\u00a0naszego zdrowia. Podczas dni ze\u00a0z\u0142\u0105 jako\u015bci\u0105 powietrza oddzia\u0142y ratunkowe odnotowuj\u0105 istotny wzrost pr\u00f3b samob\u00f3jstwa i\u00a0atak\u00f3w niepokoju.<\/p>\n
Ameryka\u0144skie Towarzystwo Psychologiczne o\u015bwiadczy\u0142o, \u017ce\u00a0dzieci wystawione na\u00a0dzia\u0142anie drobnych cz\u0105stek w powietrzu cz\u0119\u015bciej mia\u0142y objawy l\u0119k\u00f3w i\u00a0agresji. Wiemy, \u017ce\u00a0nawet ma\u0142a ilo\u015b\u0107 zanieczyszcze\u0144 w Szwecji, g\u0142\u00f3wnie z\u00a0ruchu ulicznego, jest\u00a0powi\u0105zana ze\u00a0wzrostem zachorowalno\u015bci na\u00a0choroby umys\u0142u u\u00a0dzieci.<\/p>\n
Sam wzrost st\u0119\u017cenia dwutlenku w\u0119gla os\u0142abia mo\u017cliwo\u015bci umys\u0142owe. Testy w\u00a0pomieszczeniach zamkni\u0119tych pokazuj\u0105, \u017ce\u00a0podwy\u017cszony poziom dwutlenku w\u0119gla znacznie obni\u017ca umiej\u0119tno\u015b\u0107 my\u015blenia strategicznego, wykorzystywania informacji i\u00a0reagowania na sytuacje kryzysowe.<\/p>\n
Nie\u00a0wszystko, co\u00a0si\u0119 liczy, da si\u0119 policzy\u0107. Nierozwini\u0119te, subtelne, z\u0142o\u017cone, nie\u015bwiadome stany psychologiczne powsta\u0142e na\u00a0skutek zmiany klimatu nie\u00a0s\u0105 pokryte badaniami, jednak wiemy, \u017ce\u00a0powoduj\u0105 g\u0142\u0119bokie obra\u017cenia i\u00a0wywo\u0142uj\u0105 stany emocjonalne, kt\u00f3re\u00a0ci\u0119\u017cko wyleczy\u0107.<\/p>\n
Fale obra\u017ce\u0144 traumy klimatycznej i\u00a0frustracji z\u00a0braku dzia\u0142a\u0144 s\u0105\u00a0ju\u017c\u00a0odnotowywane w\u00a0rodzinach, miejscach pracy, spo\u0142eczno\u015bciach. Odbija\u00a0si\u0119\u00a0to na og\u00f3lnym nastroju spo\u0142ecze\u0144stwa. Zestresowane spo\u0142ecze\u0144stwo wp\u0142ywa na\u00a0ekonomi\u0119 i\u00a0polityk\u0119, kszta\u0142tuje nasz\u0105 kultur\u0119 i\u00a0coraz cz\u0119\u015bciej wp\u0142ywa na\u00a0to, jak\u00a0traktujemy siebie nawzajem.<\/p>\n
Dzieci, kt\u00f3re\u00a0dorasta\u0142y w\u00a0poczuciu bycia porzuconym, mog\u0105 by\u0107 g\u0142\u0119boko zranione. Wiara, \u017ce\u00a0zosta\u0142y oszukane i\u00a0\u017ale traktowane mo\u017ce trwa\u0107 ca\u0142e \u017cycie, zostawi\u0107 uraz, kt\u00f3ry negatywnie wp\u0142ywa na\u00a0ich w\u0142asne zaanga\u017cowanie, pozbawia wiary w\u00a0powodzenie i\u00a0zniech\u0119ca do\u00a0wychodzenia z inicjatyw\u0105. Przysz\u0142e pokolenia b\u0119d\u0105\u00a0wiedzia\u0142y, \u017ce\u00a0zosta\u0142y porzucone, je\u015bli odpowiednie dzia\u0142ania w\u00a0sprawie zmiany klimatu nie\u00a0zostan\u0105 podj\u0119te. Innym problemem mo\u017ce by\u0107 syndrom ofiary zmiany klimatu, gdzie\u00a0zamiast podejmowania pr\u00f3by wyj\u015bcia ponad psychologiczny b\u00f3l, za\u00a0wszystko obwinia si\u0119 globalne ocieplenie, co\u00a0negatywnie wp\u0142ywa na rozw\u00f3j osobisty.<\/p>\n
Katastrofy nie\u00a0s\u0105 ju\u017c\u00a0tylko postrzegane, jako\u00a0Bo\u017cy gniew, czy\u00a0naturalne zjawisko, ale\u00a0te\u017c jako skutek dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka. Jest\u00a0to dla\u00a0nas dodatkowym ci\u0119\u017carem, bo\u00a0\u015bwiadome zaniedbania w\u00a0odr\u00f3\u017cnieniu od\u00a0wypadk\u00f3w trudniej zostawi\u0107 za\u00a0nami. W obszarach zagro\u017conych mieszka\u0144cy cierpi\u0105 na\u00a0Kompleks Kasandry i\u00a0wyobra\u017caj\u0105 sobie obrazy tragedii, o\u00a0kt\u00f3rych nie\u00a0mog\u0105 przesta\u0107 my\u015ble\u0107. W\u00a0pierwszym udokumentowanym omamie 17\u00a0letnie australijski ch\u0142opiec zosta\u0142 przewieziony do\u00a0szpitala za\u00a0odmawianie picia wody, bo\u00a0wierzy\u0142, \u017ce\u00a0jego\u00a0picie wody spowoduje \u015bmier\u0107 milion\u00f3w podczas obecnej suszy. Zmiana klimatu wywo\u0142uje g\u0142\u0119boki l\u0119k z\u00a0poczucia bezradno\u015bci. Cz\u0119\u015b\u0107 ludzi t\u0142umi ten\u00a0l\u0119k, inni akceptuj\u0105 swoj\u0105 obaw\u0119. Nie\u015bwiadomo\u015b\u0107 i\u00a0zaprzeczanie istnienia globalnego ocieplenia jest kolejn\u0105 form\u0105 radzenia sobie z\u00a0tym stresem.<\/p>\n
Ryzykujemy g\u0142\u0119bokie psychospo\u0142eczne obra\u017cenia, kiedy\u00a0odchodzimy od\u00a0ekosystemu, w\u00a0kt\u00f3rym ewoluowali\u015bmy i\u00a0kt\u00f3ry dzielili\u015bmy z\u00a0innymi gatunkami. 30% do 50% gatunk\u00f3w zmierza ku\u00a0wymarciu do\u00a02050 roku. Niekt\u00f3re z\u00a0ludzkich chor\u00f3b mog\u0105 by\u0107 wyleczone w\u00a0oparciu o\u00a0studiowanie naszych zwierz\u0119cych s\u0105siad\u00f3w. Na\u00a0przyk\u0142ad afryka\u0144ska Platana szponiasta produkuje \u015brodki przeciwbakteryjne, kt\u00f3re\u00a0uodparnia\u00a0j\u0105 na\u00a0popularne ludzkie infekcje. Zrozumienie tego mechanizmu mo\u017ce zapocz\u0105tkowa\u0107 now\u0105 gam\u0119 szczepionek. Takie okazje przepadn\u0105 wraz z\u00a0wymarciem gatunk\u00f3w. Niekt\u00f3re w\u0142a\u015bciwo\u015bci obserwowane\u00a0s\u0105 tylko w\u00a0\u015brodowisku naturalnym.<\/p>\n
Zmiana klimatu powoduje pogorszenie zaopatrzenia \u017cywno\u015bci poprzez zmniejszenie ilo\u015bci i\u00a0plon\u00f3w. Ka\u017cdy 1\u00a0stopie\u0144 wzrostu temperatury to\u00a010%\u00a0mniejsza wydajno\u015b\u0107 rolnictwa. Przy rosn\u0105cym zaludnieniu i\u00a0malej\u0105cej dost\u0119pno\u015bci, cena jedzenia b\u0119dzie wzrasta\u0107, co\u00a0w\u00a0szczeg\u00f3lno\u015bci dotyka obszary \u015bwiata, gdzie\u00a080%\u00a0dochod\u00f3w jest przeznaczana na\u00a0jedzenie. Brak \u017cywno\u015bci zaostrza stres i\u00a0konflikty, destabilizuje rz\u0105d, pogarsza stan zdrowia i\u00a0rozbija istniej\u0105ce spo\u0142eczno\u015bci. Masy uchod\u017ac\u00f3w klimatycznych wyruszy\u0142y z\u00a0Syrii po\u00a0najgorszej suszy od\u00a0900 lat. Szukali jedzenia w miejscach, gdzie\u00a0byli niemile widziani i\u00a0nikt nie\u00a0chcia\u0142 im\u00a0pom\u00f3c. To przewa\u017cy\u0142o geopolityczne nastroje i\u00a0doprowadzi\u0142o do\u00a0tragedii. Zmiana klimatu jest ju\u017c\u00a0dzi\u015b \u017ar\u00f3d\u0142em eksplozji uchod\u017ac\u00f3w szukaj\u0105cych schronienia. W najbli\u017cszych 10\u00a0latach b\u0119dzie ich 50\u00a0milion\u00f3w. Kiedy\u00a0nieoczekiwanie du\u017ca liczba os\u00f3b konkuruje o\u00a0te same zasoby delikatne narody mog\u0105 nie\u00a0poradzi\u0107 sobie z\u00a0zagwarantowaniem stabilno\u015bci.<\/p>\n
W\u00a0Stanach Zjednoczonych 5%\u00a0ludno\u015bci \u015bwiata emituje 25%\u00a0gaz\u00f3w cieplarnianych. Jihady\u015bci ju\u017c\u00a0u\u017cywaj\u0105 globalnego ocieplenia jako\u00a0has\u0142a zagrzewaj\u0105cego do\u00a0walki przeciwko krajom, kt\u00f3re\u00a0s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em problemu. My mo\u017cemy \u017cy\u0107 w\u00a0zaprzeczeniu, ale\u00a0oni tego nie\u00a0robi\u0105. Dokument przechwycony podczas kampanii pojmania Osama Bin Laden w\u00a0Abbottabad pokazuje, \u017ce\u00a0ju\u017c\u00a0wtedy skupiano\u00a0si\u0119 na\u00a0roli Ameryki w\u00a0powodowaniu zmiany klimatu. Fragment listu m\u00f3wi: \u201cZniszczy\u0142e\u015b natur\u0119 swoimi przemys\u0142owymi odpadami i\u00a0gazami, wi\u0119cej ni\u017c\u00a0jakiekolwiek inny nar\u00f3d w\u00a0historii\u201d. Ci\u0119\u017cko us\u0142ysze\u0107 te\u00a0s\u0142owa, wiedz\u0105c ile\u00a0krwi zosta\u0142o przelanej w\u00a0tej kampanii. W\u00a0niebezpiecznych czasach ludzie udaj\u0105\u00a0si\u0119 do\u00a0tych, kt\u00f3rzy s\u0105\u00a0postrzegani, jako\u00a0silni przyw\u00f3dcy. Nowe rz\u0105dy autorytatywne mog\u0105 zagrozi\u0107 demokracji. Ludzie\u00a0s\u0105 gotowi odda\u0107 wolno\u015b\u0107 w\u00a0zamian za\u00a0poczucie bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n
Skutki globalnego ocieplenia obserwujemy ju\u017c\u00a0dzi\u015b, ale\u00a0nadal mo\u017cemy unikn\u0105\u0107 najgorszych zagro\u017ce\u0144. Dzia\u0142aj\u0105c wsp\u00f3lnie nieraz dokonali\u015bmy niemo\u017cliwego. W\u00a0komunikacji z\u00a0innymi warto skupi\u0107\u00a0si\u0119 na\u00a0korzystnych efektach ubocznych wprowadzenia op\u0142aty w\u0119glowej, jak\u00a0poprawa zdrowia fizycznego i\u00a0umys\u0142owego. Warto zaproponowa\u0107 dzia\u0142ania, kt\u00f3re\u00a0mo\u017cemy wykona\u0107 i\u00a0poda\u0107 pozytywne przyk\u0142ady ju\u017c\u00a0zachodz\u0105cych zmian. Rozmawianie z\u00a0politykami, by\u00a0tworzy\u0107 skuteczne prawo ograniczaj\u0105ce emisje, jest r\u00f3wnie wa\u017cne, jak\u00a0to, co\u00a0wk\u0142adamy na talerz. Narody Zjednoczone komunikuj\u0105, \u017ce\u00a0przej\u015bcie do\u00a0niskoemisyjnej diety ro\u015blinnej jest jedynym sposobem, by\u00a0uchroni\u0107 \u015bwiat przed g\u0142odem i\u00a0dalszym globalnym ociepleniem.<\/p>\n
Klimat najbli\u017cszych lat b\u0119dzie si\u0119 zmienia\u0142. Mo\u017cemy si\u0119 na\u00a0to przygotowa\u0107, wzmocni\u0107 wi\u0119zi w\u00a0naszych spo\u0142eczno\u015bciach i\u00a0pom\u00f3c innym poradzi\u0107 sobie z\u00a0narastaj\u0105cym stresem. Kryzys b\u0119dzie okazj\u0105, by\u00a0kreatywnie stworzy\u0107 nowy, lepszy spos\u00f3b \u017cycia. W\u00a0niesprzyjaj\u0105cych okoliczno\u015bciach musimy uzbroi\u0107\u00a0si\u0119 w\u00a0odporno\u015b\u0107 i\u00a0wytrwa\u0142o\u015b\u0107, bo\u00a0w\u00a0tym krytycznym momencie w\u00a0historii cywilizacji to\u00a0my jeste\u015bmy tutaj.<\/p>\n
Na podstawie wyk\u0142adu profesor Susan Clayton i dr Lise Van Susteren<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Model paternalistyczny w\u00a0relacji lekarz – pacjent, kt\u00f3ry\u00a0zak\u0142ada, \u017ce\u00a0chorzy powinni by\u0107 chronieni przed\u00a0prawd\u0105 o\u00a0swoich zagra\u017caj\u0105cych \u017cyciu chorobach, zosta\u0142 mocno skrytykowany i\u00a0porzucony p\u00f3\u0142 wieku temu, bo\u00a0traktowa\u0142 ludzi, jakby\u00a0byli dzie\u0107mi. Sugerowa\u0142, \u017ce\u00a0lekarze wiedz\u0105 lepiej, co\u00a0pacjenci mog\u0105 us\u0142ysze\u0107. Utajnianie informacji sta\u0142o na\u00a0przeszkodzie w\u00a0podejmowaniu \u015bwiadomych decyzji. Podobny paternalizm obserwujemy w\u00a0informowaniu spo\u0142ecze\u0144stwa o\u00a0kryzysie klimatycznym. Ludzie powinni zna\u0107 prawd\u0119. M\u00f3wienie z\u0142ych wie\u015bci… Continue reading Wp\u0142yw zmiany klimatu na zdrowie psychiczne<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-194","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wydarzenia","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pl.citizensclimatelobby.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/194","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pl.citizensclimatelobby.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pl.citizensclimatelobby.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pl.citizensclimatelobby.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pl.citizensclimatelobby.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=194"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/pl.citizensclimatelobby.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/194\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":201,"href":"https:\/\/pl.citizensclimatelobby.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/194\/revisions\/201"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pl.citizensclimatelobby.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=194"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pl.citizensclimatelobby.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=194"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pl.citizensclimatelobby.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=194"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}